Precisieweegschaal of analyseweegschaal: wat is het verschil?

Beide staan in het laboratorium en beide zijn nauwkeurig, maar ze doen ander werk. Het verschil zit in de afleesbaarheid, het bereik en wat er omheen nodig is om die afleesbaarheid ook waar te maken.

De getallen

	Analysebalans	Precisiebalans
afleesbaarheid	0,1 mg, 0,01 mg of fijner	1 mg tot 0,1 g
bereik	meestal 100 tot 500 g	enkele honderden gram tot 30 kg
OIML-klasse bij ijk	I	II
windscherm	altijd	alleen bij 1 mg
opwarmtijd	tot een uur	enkele minuten

Waarom een analysebalans een windscherm heeft

Op 0,1 mg is de luchtverplaatsing van een voorbijlopende collega al een weging. Daarom staat het weegplateau van een analysebalans in een glazen kast met schuifdeuren, staat de balans op een zware tafel en heeft hij tijd nodig om op temperatuur te komen. Dat is geen luxe: zonder die drie doet hij het niet beter dan een precisiebalans. Wie regelmatig 10 mg inweegt, en dat op drie of vier cijfers wil zien, heeft een analysebalans nodig; wie dat maar af en toe doet, kan beter kijken of een precisiebalans van 1 mg met windscherm volstaat.

Wanneer een precisiebalans volstaat

Grondstoffen afwegen voor een receptuur, monsters van 1 gram en meer, tellen van kleine onderdelen, controle van voorverpakkingen, een apotheek die per gram bereidt: dat is werk voor een precisiebalans. Hij is sneller, robuuster, minder gevoelig voor de omgeving en goedkoper, en hij gaat tot enkele kilo's, wat een analysebalans niet kan. Hoe u het uitrekent staat onder welke nauwkeurigheid en capaciteit heb ik nodig.

Geijkt: klasse I of II

Voor de apotheek en het medisch of farmaceutisch laboratorium moet de balans geijkt zijn. Een analysebalans wordt dan gekeurd in klasse I, een precisiebalans in klasse II. Let op de ijkwaarde e: die is bij een geijkte laboratoriumbalans vaak tien keer grover dan de afleesbaarheid, en voor de wet telt alleen e. Alle ijkbare balansen staan onder geijkte weegschalen.

Controleren en kalibreren

Een analysebalans controleert u met een E2-gewicht, een precisiebalans met F1; zie OIML-klassen uitgelegd. Beide kalibreren wij op locatie met certificaat, en voor Kern-balansen leveren wij een DAkkS-certificaat; zie weegschaal kalibreren. Het volledige aanbod staat onder laboratoriumweegschalen.

Veelgestelde vragen

Is een analysebalans hetzelfde als een analytische balans?

Ja. Analytische balans, analysebalans en analyseweegschaal zijn drie namen voor een balans die op 0,1 mg of fijner afleest.

Kan ik met een analysebalans 200 gram wegen?

Als het bereik dat toelaat wel, en veel analysebalansen gaan tot 220 g. Maar dan gebruikt u een instrument van 0,1 mg voor iets wat op 10 mg ook goed was; een precisiebalans is daar sneller en goedkoper voor.

Wat is een semi-microbalans?

Een analysebalans die op 0,01 mg afleest, meestal tot 100 of 200 g. Een microbalans gaat nog een stap verder, naar 0,001 mg, met een bereik van enkele grammen.

Heb ik een windscherm nodig op een precisiebalans?

Bij 1 mg wel, bij 10 mg is een eenvoudig scherm verstandig en bij 0,1 g niet. Zonder scherm wijst een balans van 1 mg in een ruimte met tocht nooit stil.