Goudweegschalen en juweliersweegschalen

Wat een goudweegschaal is

Geen fabrikant zet "goudweegschaal" op de doos. Het is een precisieweegschaal die drie dingen kan: aflezen op 0,01 g of fijner, omschakelen naar karaat (ct) en meestal ook naar troy ounce (ozt) en pennyweight (dwt), en stil genoeg staan om dat laatste cijfer ook waar te maken. Elke weegschaal op deze pagina heeft karaat als weegeenheid; dat is waarop ze geselecteerd zijn. U vindt hier compacte juweliersweegschalen voor op de toonbank, analyseweegschalen met windscherm voor losse stenen, en zakweegschalen voor een taxatie buiten de deur.

Karaat is twee dingen

Het woord zorgt voor verwarring, ook bij klanten aan de toonbank. Karaat als gewicht (ct) is de eenheid voor edelstenen en parels: één karaat is 0,2 gram. Dat is de eenheid die de weegschaal aanwijst. Karaat als gehalte (kt) zegt hoeveel goud er in een legering zit: 24 karaat is zuiver goud, 18 karaat is 750 duizendsten, 14 karaat is 585. Het gehalte weegt u niet, dat leest u af aan het keurteken of bepaalt u met een toets. De weegschaal geeft het gewicht; de waarde volgt uit gewicht maal gehalte maal de dagkoers.

Inkopen en verkopen op gewicht: geijkt

Zodra de prijs uit het gewicht volgt, bij goudinkoop, bij verkoop van baren en munten of bij een steen die per karaat wordt afgerekend, is een geijkte weegschaal wettelijk verplicht. Voor edelmetaal en edelstenen is dat een weegschaal van nauwkeurigheidsklasse II of I; klasse III, de gewone handelsklasse van de winkelweegschaal, is daarvoor te grof. U herkent de geijkte weegschaal aan het M-teken op het typeplaatje; wat daar verder staat leest u onder wat is een geijkte weegschaal en OIML-klassen uitgelegd. Let bij een geijkte precisieweegschaal op de ijkwaarde e: die is vaak tien keer grover dan de afleesbaarheid d, en voor de wet telt alleen e. Kies bij het model de geijkte uitvoering, dan komt hij gekeurd en gestempeld binnen; alle ijkbare modellen staan ook bij geijkte weegschalen. In België geldt daarnaast een periodieke herkeuring.

Welke afleesbaarheid u nodig heeft

Voor goud en zilver per gram is 0,01 g de gangbare stap: fijn genoeg voor een ring of een ketting, en de weegschaal blijft vlot en ongevoelig. Voor losse edelstenen rekent u in honderdsten van een karaat, en dan heeft u 0,001 g nodig; dat is 0,005 ct. Wie legeringen samenstelt of monsters weegt voor een gehaltebepaling komt uit bij een analyseweegschaal van 0,0001 g. Neem het bereik niet ruimer dan nodig: hoe groter het bereik bij dezelfde afleesbaarheid, hoe gevoeliger de weegschaal voor tocht en trilling. Twijfelt u, lees dan welke weegschaal heb ik nodig of bel ons.

Op de toonbank: tocht, trilling en waterpas

Een weegschaal die op een milligram afleest, weegt ook de luchtstroom van een deur die opengaat. Zet hem op een stevige ondergrond, weg van de deur, de airco en de kassalade, en stel hem waterpas met de stelvoetjes en het libel. Vanaf 0,001 g is een windscherm geen luxe; de meeste modellen in die klasse hebben het standaard. Laat de weegschaal na het inschakelen opwarmen voordat u weegt, en weeg de klant mee: een display aan de achterzijde of een tweede display laat zien wat u ziet.

Echt goud? De dichtheid zegt veel

Goud is zwaar voor zijn volume, en daar is op te wegen. Met een dichtheidsset weegt u het voorwerp eerst in lucht en dan ondergedompeld in water; de weegschaal rekent de dichtheid uit. Een uitkomst die ver van de verwachte waarde voor het gehalte ligt, is reden om verder te kijken. Het is geen gehaltebepaling en het werkt niet bij holle of bezette stukken, maar als eerste controle bij inkoop is het snel en laat het het voorwerp heel. Voor de precisie- en analyseweegschalen van Kern leveren wij de bijpassende set voor dichtheidsbepaling; vraag ernaar bij het model van uw keuze.

Controleren, kalibreren en herijken

Een goudweegschaal controleert u zelf met een controlegewicht van de juiste klasse: een gewicht rond het punt waar u het meest weegt, een keer per dag of per week op de schaal, en de uitkomst in een schrift. Wijkt hij af, dan justeert u hem, bij modellen met interne justering met een druk op de knop. Voor uw kwaliteitssysteem of uw verzekeraar kalibreren wij met certificaat. Is de zegel van een geijkte weegschaal verbroken of is hij gerepareerd, dan verzorgen wij de herijk, ook voor een weegschaal die u niet bij ons kocht.